تنور سرد نمایشگاه های ساختمان

0
بر کسی پوشیده نیست که صنعت نمایشگاهی به‌ویژه در بخش ساختمان تأثیر بسزایی بر رشد تولید ناخالص ملی دارد. سالانه نمایشگاه‌های متعددی در شهرهای گوناگون با موضوع ساختمان و یا به تفکیک اصناف مختلف ساختمانی برگزار می‌شود؛ اما فقدان مدیریت صحیح در ایران به عدم موفقیت طیف کثیری از آنان می‌انجامد. بررسی شرایط کنونی نمایشگاه‌های ساختمان این سؤال را در ذهن ایجاد می‌کند که آیا زمان آن نرسیده است تا کیفیت نمایشگاه‌های تخصصی ساختمان افزایش یابد؟
در مراجعه به ماده ۴ اساسنامه شرکت سهامی نمایشگاه‌های بین‌المللی جمهوری اسلامی ایران، هدف از برگزاری نمایشگاه‌های تخصصی و بین‌المللی بازرگانی، توسعه صادرات کشور یاد شده است. در کشورهای صنعتی پیشرفته نیز هدف از برگزاری این نمایشگاه‌ها ایجاد بازاری متمرکز برای خریداران خارجی یا بهره‌برداری تجاری است. همچنین شایان ذکر است که در ایران به دلیل عدم وجود امکانات و در نتیجه فقدان حضور بازدیدکنندگان خارجی، نمایشگاه‌ها به بازار واردات تبدیل شده است. از سوی دیگر فارغ از صدور خدمات فنی‌مهندسی و گروه اندکی از کالاها، بدنه ساختمانی کشور بیشتر اهداف وارداتی را دنبال می‌کند و کمتر از صادرات محصولات و فناوری‌ها چیزی شنیده می‌شود. بنابراین تحقق‌بخشی به هدفی که برای برگزاری نمایشگاه‌های بازرگانی در نظر گرفته شده است در گام نخست دور از دسترس به نظر می‌رسد.
با اینکه اخبار و گزارشات برگزاری نمایشگاه‌های مختلف در طول سال به گوش می‌رسد و به رغم آمار بسیار زیاد بازدیدکنندگان از این نمایشگاه‌ها، شرکت‌های حاضر در این رویداد‌ها همواره از نتایج و نحوه برگزاری اعلام نارضایتی می‌کنند؛ چراکه با وجود صرف هزینه‌های کلان از اجاره غرفه تا برنامه‌ها و چالش‌های پیش رو در این شرایط سخت اقتصادی که در صنعت ساختمان به واسطه رکود طولانی حاکم است، بازخورد مطلوبی دریافت نمی‌کنند.
یکی از پیشنهادات کارآمد آن است که شرکت‌کنندگان ضمن تأکید از برگزارکنندگان نمایشگاهی بخواهند تا اهداف برگزاری را به صورت مکتوب در وب‌سایت نمایشگاه اعلام کنند. بی‌تردید این کار برای هر دو طرف برگزارکننده و شرکت‌کننده مفید و مؤثر خواهد بود. در نتیجه کمپانی‌ها با بررسی اهداف اعلام‌شده درمی‌یابند چنین نمایشگاهی با سیاست‌ها‌ و منافع آنان تا چه اندازه همسو و هم‌داستان است. از سوی دیگر شرکت‌کننده هم می‌تواند براساس موارد یادشده حقوق خود را از برگزارکننده مطالبه کند و همچنین عملکرد برگزارکننده را در وفاداری به آنچه در تعریف اهداف آمده است محک بزند. بدیهی است هنگامی که اهداف مشخص شود، نهاد یا طرف برگزارکننده ناگزیر به داشتن برنامه‌ریزی دقیق‌تری در دستور کار برگزاری و اجرای درست آن نمایشگاه روی خواهد آورد. یعنی برگزارکننده با استفاده از خط‌مشی و روشی مشخص اهداف خود را اجرایی می‌کند.
استفاده بی‌محابا و بدون تفکر از واژگان این روزها به یکی از مشخصه‌های ما ایرانیان تبدیل شده است. به‌طوری‌که کلمات بدون درک مفاهیم آن و بدون توجه به انتظاراتی که ایجاد می‌کند به کار برده می‌شود. به‌عنوان مثال در یک شهرستان کوچک با تنها چندصدهزار جمعیت از عبارت «نمایشگاه بین‌المللی ساختمان…» استفاده می‌شود. سؤال اینجاست که آیا برای دستیابی به نتایج دلخواه همه نمایشگاه‌ها باید بین‌المللی باشد؟ آیا هنگامی که عنوان نمایشگاه بین‌المللی به کار می‌رود آگاهی‌های لازم هم از ویژگی‌ها و اهداف چنین نمایشگاهی در دسترس قرار دارد؟
بدیهی است نمایشگاه بین‌المللی دست کم باید از ۲ ویژگی بارز بهره‌مند باشد. نخست حضور شرکت‌های خارجی در راستای ارائه محصولاتشان در نمایشگاه و دوم حضور خریداران خارجی به‌عنوان بازدیدکننده که درنهایت به فروش کالاهای ایرانی می‌انجامد.
قطعاً تنها با رعایت اصل استفاده صحیح از واژگان، درک آن‌ها و عمل کردن به آنان بر مبنای اهداف تعریف شده‏ نتایج بهتری در انتظار این صنعت بی‌بدیع در کشور خواهد بود. به عنوان مثال تعریف شود که این نمایشگاه با هدف ایجاد ارتباط B2B و یاB2C یا حتی برای فروش محلی، استانی و یا منطقه‌ای در بخشی از کشور تعریف شده است.
پس از مشخص‌شدن اهداف باید انواع سرویس‌هایی که در اختیار شرکت‌کنندگان قرار می‌گیرد اعلام شود. نمایشگاه‌های حاضر در ایران عملاً نتوانسته‌اند از مدارهای سنتی و تکراری خارج شوند و نقشی جدی در توسعه صنعت بر عهده گیرند. برگزارکنندگان ایرانی تنها وظیفه خود را تعیین متراژ و فروش غرفه در مقابل بهای پرداختی مشتری می‌دانند و این در حالی است که در کشورهای صنعتی ئ پیشرفته هزینه‌ای که یک شرکت برای حضور در نمایشگاهی می‌پردازد علاوه‌بر غرفه، سرویس‌های جانبی را نیز در بر می‌گیرد.
مدیریت ویژه‌ای که بر صنعت نمایشگاهی ایران حاکم است عمدتاً درآمدهای کوتاه‌مدت را از این صنعت در نظر می‌گیرد و گسترش بازرگانی و در نهایت توسعه صادرات در بلندمدت را مد نظر قرار نمی‌دهد. این نگرش باعث شده است درآمدزایی آنی در تصمیم‌گیری‌های مدیریتی ارجعیت داشته باشد. از‌ اینرو نمایشگاه‌هایی که می‌تواند محل مناسبی برای تبادل اطلاعات تجاری، گسترش ارتباط میان بخش‌های مختلف تولید و تجارت و آشنایی با شیوه‌های پیشرفته تولید و توزیع باشدژ، تنها به محلی برای صرف هزینه‌های گزاف و بدون بازخورد برای شرکت‌کنندگان تبدیل می‌شود؛ به گونه‌ای که مدیران شرکت‌های ساختمانی علاقه‌ای به حضور در نمایشگاه‌ها ندارند و اگر هم حضور پیدا می‌کنند اغلب دلایل سنتی و از روی عادت را در زهن پرورانده‌اند.
در بیشتر نقاط دنیا برگزارکننده موظف است با اتخاذ تدابیری بر تعداد بازدیدکنندگان و خریداران نمایشگاه بیفزاید. همچنین وظیفه دارد با استفاده از روش‌های گوناگون گروه‌های مرجع مربوط به آن صنعت را تشویق کند تا برای بازدید در نمایشگاه حضور یابند. افزون‌بر این انواع برنامه‌های جانبی از جمله برگزاری سمینارها، ورکشاپ‌های تخصصی و یا حتی برپایی تورهایی از شهرها و کشورهای مختلف برای بازدید خریداران دولتی و خصوصی، گروه‌های مرجع و افراد متخصص صنف مشخصی در نمایشگاه باید در برنامه‌های برگزاری و بازدید از نمایشگاه جای ‌گیرد. شایان ذکر است فهرست چنین برنامه‌هایی باید از قبل به شرکت‌کنندگان ارائه شود تا آمادگی لازم برای بهره‌برداری هرچه بهتر از فضای نمایشگاه را داشته باشند.پس از مشخص‌شدن و اعلام اهداف و خدمات نمایشگاه، مدیریت بازدیدکنندگان یکی از نکات حائز اهمیتی است که برگزارکننده باید در دستور کار قرار دهد. 
ورود بازدیدکنندگان غیرمتخصص به نمایشگاه یکی از معضلات حاکم بر محیط‌های نمایشگاهی در کشور است که البته از طریق روش‌های گوناگونی قابل جلوگیری است. در نمایشگاهی که قرار است ۱۰۰ هزار بازدیدکننده حضور به عمل بیاورند، یک شرکت معمولی حداقل باید برای حدود ۵۰ درصد از تعداد بازدیدکنندگان خود آماده و تجهیز شود تا بتواند خدمات و هدایای تبلیغاتی ویژه را در اختیار آنان قرار دهد. در اغلب موارد کمتر از ۲۰ درصد مراجعان را افراد متخصص تشکیل می‌دهد و این موضوع علاوه بر این‌که تأثیر چشمگیری در افزایش هزینه‌های شرکت‌کنندگان خواهد داشت، همچنین فرصت مذاکره حرفه‌ای با افراد متخصص را نیز از غرفه‌داران می‌گیرد. اندیشیدن تمهیدات بسیار ساده و کارآمد موجب خواهد شد بخش زیادی از بازدیدکنندگان غیر متخصص در یک نمایشگاه ریزش داشته باشند و در مقابل، کیفیت بازدیدکنندگان متخصص و حرفه‌ای با رشد قابل توجهی روبه‌رو شود؛ تنها کافی است ترازوی سنجش تغییر کند. به‌طور شک مدیران شرکت‌های ساختمانی نیز با تجربه زیادی که دارند همواره به کیفیت بازدیدکنندگان توجه می‌کنند و در مرحله بعدی به کمیت می‌اندیشند. 
کوتاه سخن آنکه دستیابی به بازارهای جهانی و رشد اقتصادی در کنار توسعه صادرات، مستلزم نگاه مدبرانه به نیازها و خواسته‌های مشتریان گوناگون در بازارهای مختلف است. در این راستا حضور پررنگ بخش خصوصی همگام با بخش‌های وابسته به دولت در مسیر نیل به این اهداف تأثیر بسزایی خواهد داشت. بی‌شک در این میان نمایشگاه‌ها یکی از سکوهای قابل توجه در مسیر معرفی و شناسایی توانمندی‌ها و قابلیت‌های فنی واحدهای تولیدی و خدماتی است که نیاز به تجدید نظر در مدیریت و روش‌های برگزاری آن به‌شدت احساس می‌شود.
مرضیه اکبری/مشاور برندینگ و بهره برداری از مگاپروژه های ساختمانی

افزودن دیدگاه

لطفا دیدگاه خود را بنویسید
لطفا نام خود را وارد کنید

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.