سرمقاله

0

۲۳۲سال‌ از ‌آن ‌هنگام ‌که ‌آقا محمدخان‌ قاجار،‌تهران ‌را ‌به ‌عنوان‌ پایتخت‌ برگزید ‌مى ‌گذرد.‌از ‌آن‌ روزگار ‌تا ‌امروز؛‌تا ‌طهران،‌ تهران‌ شد ‌فراز‌ و‌ نشیب‌هاى‌ زیادى‌ پشت‌ سر‌ گذاشت.‌شهرى‌ که ‌ریشه ‌هایش‌ در‌ تاریخ‌ گشن ‌شاخ ‌باستانى‌ شهر ‌رى ‌بود آرام آرام پر‌ و‌ بال گشود و‌ سایه‌اش‌ را ‌بر‌همه‌ خاک‌ ایران گسترد.‌تهران‌ تا ‌پیش‌ از‌ ظهور ‌پهلوى‌ نخست تغییر‌ و ‌تحولات‌ آنچنان بزرگى‌ را از سر‌نگذراند.‌قجرها ‌مردمانى ‌ایلیاتى‌ بودند ‌و ‌شهر ‌را ‌سیاه ‌چادرى‌ بزرگ‌ مى‌دیدند ‌که ‌چند‌ دروازه‌ خوش‌ نقش ‌و نگار ‌بسش‌ بود. تغییرات‌ بزرگ‌ اما ‌در‌ دوران ‌پهلوى‌ اول ‌پدیدار‌ شد.‌خیابان‌ها‌ نو ‌شد ‌و‌ ساختمان‌هاى ‌بزرگ‌ سبک‌ ایران ‌باستان ‌جاى‌ ابنیه ‌قدیمى را‌ گرفت. ‌بخشى‌ از ‌میراث‌ تاریخى ‌و ‌فرهنگى ‌طهران ‌در‌این ‌دوره ‌نابود ‌شد ‌و‌ طهرانى‌ که ‌به ‌پهلوى ‌دوم ‌رسید‌ شهرى ‌بود‌ آماده بزگ شدن‌.‌در‌ این ‌گیرو دار ‌بود که ‌تهران ‌خلق ‌شد. ‌تهرانى ‌که ‌هر چند ‌هنوز‌ مردمان ‌طهران ‌را‌ در‌ خود ‌داشت‌. اما تند باد مدرنیزاسیون با‌شتاب‌ بر ‌آن ‌مى‌توفید.‌ تندبادى‌ که ‌دگرگونى‌هاى‌ بزرگى‌ پدید ‌آورد ‌و ‌ریخت‌ و‌ قواره ‌شهر‌ را ‌دچار ‌تغییرات‌ زیادى ‌کرد.

هجوم ‌تند ‌مردم ‌از ‌روستاها‌ و‌ شهرهاى‌ کوچک‌ به ‌سوى ‌پایتخت ‌و ‌مستقر ‌شدن‌ آن‌ها ‌در‌ حواشى‌ شهر‌ و ‌بافت‌ مرکزى‌ تهران‌ بخشى‌ از ‌تغییرات‌ بزرگ‌ پیش ‌رو‌ بود.‌این‌ گونه ‌تهران ‌به ‌ما ‌به ‌میراث‌ رسید.‌شهرى ‌که ‌خوب‌ یا‌بد،‌ زشت‌ یا ‌زیبا ‌شهر‌ ماست.‌شهرى‌ که‌ مردم،‌ مدیران‌ و ‌هنرمندانش‌ براى ‌شنیدن‌ بوى‌ بهبودى‌ از ‌اوضاعش‌ هم ‌نظر‌هستند ‌و ‌قدم‌هایى ‌نیز‌ براى‌ همگام‌ شدن ‌برداشته‌اند.‌آنچه ‌الهام ‌بخش‌ ما ‌براى‌ انتشار ‌سلسله ‌نشریات‌ «ساخت‌ و ساز‌ تهران» ‌بود ‌نیز‌ همین‌ قضیه ‌است.‌همان‌ گونه ‌که ‌مى‌دانیم‌ شهر‌ تهران‌ با ‌آسیب‌هاى ‌زیادى ‌دست ‌و پنجه ‌نرم ‌مى‌کند؛ ‌آسیب‌هایى‌ که ‌طیف‌ بزرگى‌ از ‌مسائل‌ اجتماعى‌ تا ‌محیط ‌زیستى‌ را‌ در‌ بر مى‌گیرد.

‌این ‌مسئله‌ زمانى ‌بغرنج‌ تر‌ مى‌شود‌ که ‌وضعیت‌ نابسامان‌ این‌ کلانشهر ‌را ‌مد ‌نظر‌ قرار ‌دهیم ‌واقعیت‌ این ‌است‌ که حدود ۵ درصد از ‌شهر ‌تهران‌ در‌ بافت‌ فرسوده‌ و‌ ناکارآمد‌ شهرى‌ قرار‌ دارد‌  در‌ حالى‌ که‌ ۱۵ درصد‌ از‌ جمعیت‌ تهران‌ در‌ این بافت ‌سکونت‌ دارند.‌این‌ آمار ‌هنگامى ‌شکل ‌فاجعه ‌به‌ خود ‌مى‌گیرد‌ که ‌بدانیم ‌حدود ‌۷۰ درصد‌ از‌ نیازمندان ‌مسکن‌ در ‌همین ‌محدوده ‌سکونت‌ دارند.‌به‌ یقین ‌کنار‌هم ‌گذاشتن‌ این ‌آمار ‌نشان‌ مى‌دهد ‌که ‌شهر ‌ما ‌هنوز‌ از ‌آنچه ‌شهر ‌خوب ‌نامیده ‌مى‌شود ‌فاصله ‌زیادى‌ دارد.‌شهرى ‌که ‌هنوز ‌زیرساخت‌هاى‌ شهرى‌ مناسبى‌ ندارد،‌ از‌ شبکه‌ معابر‌ درست‌ و‌ استاندارى‌ برخوردار‌ نیست،‌ بلند مرتبه سازی های ‌غیر اصولى ‌نفسش‌ را‌ بند‌آورده‌ است، ‌از‌ امکانات‌ تفریحى،‌آموزشى‌ و‌ هنرى‌ متناسب‌ با ‌سرانه ‌جمعیتى‌اش‌ برخوردار نیست،‌ حقوق‌ شهروندى‌ در‌ آن‌ رعایت‌ نمى‌شود،‌آلودگى ‌هوا،‌بصرى ‌و‌ شنیدارى‌ در‌ آن‌ موج‌ مى‌زند ‌و ‌در‌یک کلام شهر آرامش بخشی نیست.‌ با ‌این‌ وجود‌ تهران؛‌شهر ‌ما ‌و ‌به ‌معناى ‌دقیق ‌کلمه ‌زیستگاه ‌ماست.‌امرى ‌که ‌مورد ‌تأیید ‌همه ‌کسانى ‌است‌ که‌ در ‌صفحات‌ پیش‌ رو ‌با ‌آنان ‌درباره ‌شهر‌تهران،‌وضعیت‌ کنونى ‌تهران،‌وضعیت‌ آرمانى ‌این ‌شهر‌ و ‌ویژگى‌هاى شهر خوب گفتگو شده است. کوشش ‌ما ‌این‌ است‌ که‌ در هر‌ شماره‌«ساخت ‌و ساز‌ تهران» این‌ مباحث‌ را‌ از‌ منظر‌مدیران‌ شهرى،‌ مدیران‌ ساختمانى،جامعه شناسان‌ روانشناسان،‌ اقتصاددانان،‌ معماران‌ و‌ شهرسازان‌ و گروه هاى‌ مرجع‌ مانند‌ هنرمندان،‌ ورزشکاران‌ و‌ بازیگران‌ و گروه سینما و ‌ تئاتر‌ بررسى‌ و‌ واکاوى ‌کنیم.

افزودن دیدگاه

لطفا دیدگاه خود را بنویسید
لطفا نام خود را وارد کنید

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.