مقررات ملی ساختمان قانونی برای ویترین وزارت مسکن

0

اخبار زلزله در تهران این روزها بیش از هر زمان دیگر در میان محاوره های روزانه مردم ردبدل و می شود هر روز بازار این خبرها بیشتر در حال داغ تر شدن است. هرچند موضوع وقوع زلزله در تهران با توجه به روی گسل قرار داشتن این شهر پدیده ای  تازه  نیست و در دهه های گذشته بارها کارشناسان امر هشدار داده بودند.  اما این بار مسوولان رده بالای کشور به طور جدی این مساله را مطرح کرده اند. گذشته از اینکه زلزله ای رخ خواهد داد یا خیر آنچه مهم است ضریب مقاومت ساختمان های کشور به ویژه شهر تهران است.
به گزارشConsBank  به نقل از خبرآنلاین،شاید اگر مسوولان از مقاومت ساختمان های تهران اطمینان داشتند امروز حتی با فرض وقوع زلزله در آینده نزدیک این مساله به بحران بزرگی در کشور تبدیل نمی شد. مقاوم سازی ساختمان در کشور همیشه مورد بی مهری مسوولان و متولیان بخش مسکن قرار گرفته است و در این سال ها علی رغم این که قوانین و مقررات متعددی در این زمینه تدوین و حتی به اجرا در آمد اما بازهم  اکثر ساختمان های کشور با همان روش های سنتی ساخته شده و می شوند. جالب است که محمود فاطمی عقدا معاون وزیر مسکن و رئیس مرکز تحقیقات ساختمان  و مسکن در چند روز اخیر در گفت وگو با ایلنا  به صراحت اعلام کرد که  در صورت وقوع زلزله در تهران ۴۰ درصد از ساختمان‌ها به طور کلی آسیب می‌بینند. با این اوصاف اگر زلزله ای در پیش باشد باید انتظار داشت بیش از نیمی از ساختمان های کشور تخریب شوند. به ویژه در کلان شهر تهران به دلیل عدم رعایت قوانین و مفررات ساخت وساز و ساخت خانه به روش های سنتی بنابر گفته های کارشناسان امر تخریب ساختمان ها به ۷۰ تا ۸۰ درصد می رسد.

 مقرارت ملی ساختمان و چالش های پیش رو
در این میان گرچه قانون مقررات ملی ساختمان از چند دهه ی پیش تدوین شده و طی سال ها با بررسی های کارشناسی مورد اصلاح قرار گرفته است و در چند سال گذشته تاکید بسیاری بر اجرای این مقررات شده است اما عملا این قانون در ساختمان سازی کشور مورد بی مهری قرار گرفته که شاید به بی توجهی مسوولان و عدم نظارت وزارت مسکن وشهرسازی و سازمان نظام مهندسی ساختمان کشور بر می گردد. در یکسال اخیر به ندرت از مقررات ملی ساختمان در سخنان مسوولان امر جمله ای شنیده شده است. قانونی که اگر به درستی به اجرا در می امد و نظارتهای کافی بر آن صورت می گرفت امروز نه تنها نگران مقاومت ساختمانهای شهر تهران نبودیم بلکه در زمینه مسائل چون صرفه جویی مصرف انرژی نیز از هدر رفتن میلیلارد سرمایه کشور جلوگیری می شد. چراکه ساختمان سرمایه ای ملی هر کشوری  به شمار می آید. اما متاسفانه در ایران متوسط عمر مفید ساختمان   25 تا ۳۰ سال است درحاکی در استاندارهای جهانی متوسط عمر ساختمان سه برابر این رقم است. البته تخریب ساختمانها در کشور پدیده ای نیست که تنها زلزله اتنها را تهدید کند حادثه ساختمان سعادت آباد تهران نمونه گویای عدم رعایت اصول فنی ساختمان سازی است که سبب شده جان عده ای از بین برود.
فرروفتن و تخریب ساختمانها دیگر موضوعی عادی تلقی شده است و هرچند وقت یکبار شاهد این ماجرا هستیم که امروز نیز معضل بر ان بیش از گذشته افزوده شده است. البته صنعتی سازی ساختمان و شناسنامه فنی ساختمان نیز از دیگر طرح های متولیان ساختمان و مسکن کشور است که گرچه در ابتدای اجرا با تبلیغات و سروصدای خاصی برگزار شد اما پس از مدتی تب انها فروکش کرد و عملا به حاشیه رفتند. آنها نیز عوامل مهمی در افزایش عمر ساختمانها و ارتقای کیفی شان هستند که بازهم مورد غفلت مسوولان امر و مجریان ساختمان سازی کشور قرار گرفته است.  گذشته از اینکه مسائل و مشکلات مهندسان سازمان نظام مهندسی ساختمان و کاردان های فنی ساختمان هم بر این مجموعه مسائل افزوده می شود، در این گزارش موری داریم بر قانون مقررات ملی ساختمان که در وزارت مسکن وشهرسازی دولت دهم به فراموشی سپرده شده است.

 امری حیاتی در برابر زلزله
 مقررات ملی ساختمان مجموعه‌ای است از ضوابط فنی، اجرایی و حقوقی لازم الرعایه در طراحی، نظارت و اجرای عملیات ساختمانی اعم از تخریب، نوسازی، توسعه بنا، تعمیر و مرمت اساسی، تغییر کاربری و بهره برداری از ساختمان؛ که به منظور تامین ایمنی، بهره دهی مناسب، آسایش، بهداشت و صرفه اقتصادی تهیه شده است. همچنین این مقررات به عنوان مجموعه اصول و قواعد فنی و ترتیب کنترل و اجرای آن است که باید در نظام طراحی ، ساخت و نگهداری ساختمان در جهت تامین منافع شخصی و ملی رعایت شود . حال آنکه ساختار فعلی ساخت و ساز های شهری راهی را می پیماید که چندان با این مقررات همسویی ندارد و این عدم همسویی غالبا بر اثر به خطر افتادن منافع شخصی یا ناتوانی در اجرای این قوانین است.
در این میان وزارت مسکن و شهرسازی طبق ماده ۳۳ قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان وظیفه تدوین مقررات ملی ساختمان را به عهده دارد. این وزارت خانه با تشکیل شورایی تحت عنوان «شورای تدوین مقررات ملی ساختمان» اقدامات در خصوص تدوین وترویج مقررات ملی ساختمان را آغاز کرد ه است. اما در این میان چالش ها و مشکلاتی در مسیر اجرای این قوانین وجود دارد دارد چراکه در کشور هنوز به شیوه سنتی ساختمان ها ساخته می شوند.

 ضعف در اجراست
 مهدی موذن رئیس کانون کاردانهای فنی ساختمان در گفت وگو با خبرآنلاین می گوید: در حال حاضر مشکلات فراوانی در زمینه مقاوم سازی ساختمانها وضوابط فنی واستانداردهای ساخت در ساخت وسازهای کشور وجود دارد وکه عدم توجه کافی به آنها موجب شده که امروز اکثر ساختمانهای موجود وساختمانهای که ساخته می شوند ناپایدارباشد.
 وی می افزاید: شاید دلیل اصلی این نابسامانی عدم رعایت مقررات ملی ساختمان باشد. مقرراتی که توسط کارشناسان ذی ربط  و توسط وزارت مسکن وشهرسازی تدوین و ابلاغ شده است. ولی متاسفانه شاهد اجرای کامل این مقررات نیستیم .
 به اعتقاد وی بخش قابل توجهی ازاین عدم توجه به گذشته برمی گردد چرا که در دوره قبل در وزارت مسکن شهرسازی اگرچه در تدوین مقررات ملی مقررات گامها ی زیادی برداشته شد اما در جهت ترویج این مقررات اقدام خاصی انجام نشد البته خوشبختانه با نگاه مدیریتی جدید طی یکسال گذشته در دفتر امور مقررات ملی ساختمان وزارت مسکن شهرسازی حاکم شده است شاهد رویکردهای جدید در این بخش هستیم.
 وی با تاکید براین که مقررات ملی ساختمان را باید باور کرد تصریح می کند: مردم کارشناسان ومسئولان برای درک بهتر این مقررات نیاز به آموزش وفرهنگ سازی در این بخش دارند یکی از مهمترین رویکردها آموزش وفرهنگ سازی ازطریق رسانه ها است که اخیرا در برخی از برنامه های تلویزیونی شاهد آن هستم.

مسئولان مقاوم سازی ساختمانها را ساده نگیرند
 موذن ادامه می دهد: توجه محافل دانشگاهی د رترویج مقررات ساختمانی یکی ازضرروتهاست در واقع دانشکده های ذی ربط با تعامل با بخش های مربوطه می توانند زمینه توسعه این مقررات را فراهم کنند .
وی با بیان اینکه باید در زمینه فرهنگ سازی کارشناسان ودست اندرکاران ومتولیان امر بایکدیگر هم اندیشی کنند تا به تدریج این مقررات در کل  جامعه نهادینه شود. تصریح می کند: در کشوراین تصوروجود دارد که اجرای مقررات ملی ساختمان موجب افزایش هزینه های ساخت خواهد شد این در حالی است که با اجرای این مقررات د رحدود ۵تا۱۰در صد به هزینه های اضافه می شود که در ازای آن علاوه براینکه بر عمرمفید ساختمان اضافه می شود از ایمن بودن آن نیز مطمئن خواهند شد به ویژه در شهرتهران که نیز بر روی گسل زلزله قرار دارد. رئیس کانون کاردانهای فنی ساختمان تهران با تاکید براین که رعایت مقررات ملی ساختمان امروز یک ضرورت اجتناب ناپذیر است تصریح می کند:  این اتفاق نمی افتد مگر با رعایت مقررات ملی ساختمان در کشور.

 کاربرد مصالح ضعیف و غیر استاندارد
مطالعات انجام شده در بسیاری از ساختمانهای آسیب دیده از زلزله های گذشته دنیا نشان می‌دهد که در بسیاری از موارد، خرابی ساختمان به هنگام زلزله به علت کاربرد مصالح ضعیف و غیراستانداردبودن اجرا و ساخت، عدم چسبندگی بین مصالح و بی دقتی در پر کردن کلیه درزها با ملات، نبودن قفل و بست لازم بین اجزای مختلف ساختمان و ضعف اتصالات است.
در صنعت ساختمان سازی کشور به طور شایسته به کیفیت مصالح توجه نمی‌شود و اغلب مجریان، فرض را بر استاندارد بودن مصالح می‌گذارند. این عامل به همراه عواملی مانند استفاده نا به جا و نامناسب از مصالح و گاهی عدم اجرای مناسب، موجب آسیب پذیری و کاهش عمر مفید ساختمان می‌گردد.
اعمال ناقص استاندارد ها و عدم رعایت آن در ساختمان سازی، جدی ترین عاملی است که باعث می‌شود که با زلزله در ایران همه چیز از هم بپاشد. به گفته کارشناسان سازه،  یکی از معضلات موجود در ساخت و ساز کشور، عدم هماهنگی مصالح ساختمانی با توسعه ساخت و ساز در کشور است. به طوری که بسیاری از مصالح ساختمان ها، یا استاندارد نیستند و یا بدون مشخصات فنی در بازار خرید و فروش می‌شوند.
عمر ساختمان ها در ایران از عمر ساختمانهای کشور های پیشرفته بسیار کمتر است. همچنین افزایش دستاوردهای جدید کشورهای صنعتی در ارتباط با این صنعت سبب عقب افتادگی ایران در این بخش شده است.با توجه به افزایش هزینه روز افزون انرژی، دستمزد، قیمت مصالح و کرایه حمل مواد مورد نیاز امروز دیگر مقرون به صرفه نخواهد بود. از این لزوم رعایت مقررات ملی ساختمان موضوعی حیاتی و غیرقابل انکار به شمار می آید که امروز در گرو  حمایت مسوولان امر و توجه تمامی آحاد جامعه است.

افزودن دیدگاه

لطفا دیدگاه خود را بنویسید
لطفا نام خود را وارد کنید

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.